Dionisi tragjik


Dionis Xhafa

Një ese nga vëllimi me të njëjtin titull

Kur jemi në moshë të re, të njomë në trup e në zemër, kur pak ose aspak e dimë realitetin dramatik të jetës, shohim drita vetëm. Edhe këto turbullt, si ngjyrat e një benzonate të derdhur a të plasur më mirë të thuash në xhade e se aty ka kaluar një makinë “e sëmurë” që ka vjellë karburant. Bota në moshën e pafajësisë, vegjëlisë, na duket mjaft magjepsëse, me drita, bukuri, magji dhe nuk pyesim fort sesi këmbët tona forcohen përditë, sesi duart na trashen me gjak, sesi këmbët zgjaten sikur të jenë drurë të lisit. Jo jo, ne rritemi me dashuri për të bërë mirë, përjashto ata që e zeza i zë që në atë moshë faqebardhë e të shpërlarë prej mëkateve. Kemi dëgjuar shpesh sesi fëmijëria është mosha më e bukur, ku edhe dhimbjet, dramat e saj, i fiksojmë me shaka, si mosha ku interesi, hipokrizia, mashtrimi rrinë larg. Më ka pëlqyer fort libri me kujtime i Albert Kamysë, “Njeriu i parë”. Kamy edhe pse përcjell fatin e vet tragjikisht, këtë lloj fati e përcjell me dashuri, mall, mallëngjim, gëzim, shpesh emocione të forta. E fëmijëria nuk ka zëvendësim, të rritesh si kërcu që nuk e di nëse nesër do të bëhesh pemë, e se duan të të sharrojnë, djegin, shkatërrojnë.

E në fëmijëri dëm zor se bën, përpos ndonjë monster të lindur si të tillë. Në moshën e një luleje të freskët e kur je tamam si një pjeshkë e mbushur me vesën e mëngjesit të pranverës, , vetëm mundohen të të hanë, të të kafshojnë, godasin, e më tragjikja gjë që mund të të bënin do të ishte të të aksidentonin me makinë, teksa del nga rrugica e lagjes ose të të vrasin me gaz sarinë në ndonjë luftë të ashpër, të egër, dhe vrastare, si ajo që ndodh sot e kësaj dite në Siri. E rritesh, rinohesh, ke nevojë për punë e se si majmuni kacavirresh nëpër degë, ku të mundet të gjesh një punë me lutje, me dhimbje e trishtim. E në rini prova të zjarrta do të kalosh. Dashuri që do të vulosen si të parealizuara, mbetur vetëm në mes të udhës së madhe, në mos braktisur nga shokët dhe miqtë, e në këtë vetmi të trishtë që e mbyt me raki, me gaz e hare të brendshme që del si benzinë, vetëm vuan. Shpirti skëterrë është. Si zvarranik do të përpiqesh të mbijetosh në shkretëtirën morale, politike, e se padrejtësisht në drejtësinë tënde mundet pushtet të të godasë a një diell në perëndim që të merr mëndtë. Ti i drejtë mundet të jesh, por se shtetet, ligjet, Kushtetuta, në emër të shtetit pa zemër, të dënon, të vret masakron, e të godet si thika pas shpinës.

E se në fëmijëri kishe ëndërruar që të jetoje gjatë shumë, madje mundësisht të mos vdisje kurrë. Por se sot, nëse i ke mbushur 40 vjet, jeta të duket e gjatë. Ke parë thuajse gjithçka, je tronditur aq shumë sa nuk bën më trandje gjë në shpirtin tënd, je skalitur mendërisht, vrarë shpirtërisht, sa thua le të vdes mjaft sa e kam për krenari se e lashë një pasardhës. Akuzë pas akuze në një shtet që drejtësia nuk di se ç’është, me drejtësi që nuk është drejtësi, me Republikë të çalë, të marrë zvarrë prej botës së Hadit. Ja je 70 vjeç e se mosha është duke të shkuar. Të gëzon fakti se një jetë kaq dinamike, kompekse në të njëjtën kohë, të rëndë e ke lënë pas dhe se do të çlodhesh duke e pritur vdekjen. Tanimë di çdo gjë nga jeta e flamosur. Ke parë maskat, pështymën e pështirosjen, mallkimin e harrimin, njeriun që më kafshë se vetë kafshë mundet të bëhet nëse kushtet e duan këtë, barbari në malukatërinë, zilinë, pabesinë që si shpata të ngulet përtej trupit tënd. Dhe e do varrin. E do atë shtrat të jetë bash varr. Thua se dikush në jetë u mor me drogë, dikush shok me prostitucion, dikush përfundoi i vdekur si me torturat mesjetare të Drakulës të Rumanisë, Vladit, që i ngulte kokat e njerëzve nëpër hu. E tashmë të ra krejt muri i fytyrës në tokë, si trualli që mban një vazo e se kur kjo vazo plaset në çimento e ndahet në copash, vdekjen e kërkon e se përreth sheh silueta, njerëz që qajnë se ti po ikën disa janë të vërtetë kurse disa të tjerë fytyra që bëjnë sikur janë duke të dashur. Ti do të ikësh sikundër një fantazmë, që e hap gurin e varrit të vet i pandihmuar nga askush. Njerëzit që më rrethojnë mund të ishin kushdo, ndoshta jo ata që kisha dashur, për shkak se po të ishte kështu, njerëzit që do kisha rreth e rrotull do i kisha lindur me atë vajzë që kisha dashur për herën e parë, vërtetë.

Por jo nuk ishte kështu. Tashmë jam një kufomë, e keq nuk më vjen për veten. As për kufomat e njerëzve të tjerë që janë vdekatarë të kësaj bote. Keq më vjen për trupat e gjallë që jetojnë si miu e se kur nuk kanë rrugëzgjidhjen, vdesin për së gjalli. Amaneti i fundit është që në varrosje trupin ma kallni në dhe duke ma ngritur lart si një lapidar. Në kodrën me dy manat një i bardhë e një i zi, ama mos qani, mos gërvishtni qafë e faqe me thonj, se unë shpëtova, ndërsa uroj që trupat tuaj mos të vdesin sa janë gjallë. Bijve, mbesave dhe nipave do iu sugjeroja që jetën ta jetojnë si pemët, si mani që rritet, që këtë jetesë ta marrin krejt natyral si druri, që rritet, piqet e në fund thahet, vdes. Thonë se njerëzit e ligë vdesin keq, kurse ata të mirën vdesin mirë. E nëse unë si stërgjyshi juaj, si baba “shpirtëror” i fisit e kam gabim, se njeri jam, ma merrni trupin, po të doni mos ma lani, ngrijeni përpara varrit, lëreni atë bosh e kockat e mia hidhini fill e në lumin Drin. E nëse gabim të rëndë më gjeni e veproni kështu, dorën ua jap nga nëntoka.

 

Advertisements
This entry was posted in Shkrime.