Nentoka


Dionis Xhafa

Hej nentoke babe, nentoke, i thote djali -babait te tij,

si linda ne kete toke e ne kete qytet, kush pa me pyetur ne e dua a jo kete vend,

se ti u bere kercu nen rrenoja nje jete, pa dijte nese gjalle a Jo prej andej del,

e une njejte do bej, po njejte? Jete me re une dhe mbushur me helm e vrer?

 

Edhe breznite rriten nen toke, babe, nen toke?

ai vend eshte Jeruzalemi yne, a eshte Goglota jone?

si nga dhimbja e Loti i arkivoleve Valle nuk u tret?

deri kur babe edhe une, edhe te tjere, brez me brez t’u u shkrete?…

(Bisede e imagjinuar, drama e nje vendi e qyteti te larget e te mshefet)

 

Advertisements

Nje shetitje ne vendlindje


Dionis Xhafa

Nje shetitje e bera ne vendlindje,

ne eshtrat e te pareve dua te jene eshtrat e mia,

sado drite te behem, vendi mbetet hije,

e shpirti me ndizet e me vlon nga Malli e deshira.

 

E pashe varrin e gjyshit, edhe uren mbi Drin,

e pashe qytetin,  nga lart Peshkopine,

kisha Lene pa dashje ketu peng femijerine,

e dallget e jetes me cojne ketu ku jam, ne moshen e arte, ne rinine.

 

 

A shitet Dibra?


dionis-xhafaDionis Xhafa

E majta shqiptare, PS dhe LSI fituan në Dibër dhe kandidati fitues ishte Muharem Rama, që kandidoi me siglën e Partisë Socialiste. Edhe pse përballë ishte një zëvendësministër në kabinetin e Sali Berishës, sërish nuk ia doli të fitojë. Kjo tregon disa gjëra. Më së pari, se PD-ja ka rënë ndjeshëm si forcë politike dhe se ka rrezik rrëshket e shkon forcë e tretë në vend, pasi zenitin e saj e kishte shumë herët, më 1991 e s’mund ta mbajë akoma me atë faktor, kaq të hershëm.

Gjithashtu, opozita dëshmoi edhe forcën e arsyes dhe jo arsyen e forcës, për të bindur dibranët. Pra, opozita ka një sërë problemesh se përse nuk i fitoi zgjedhjet. Dhe, më 2017, kur të ketë zgjedhje të përgjithshme, ka mundësi që maxhoranca fiton ndjeshëm, në mos edhe më thellë se viti 2013. Opozita ka rënë nën një batak të thellë dhe e ka të vështirë të dalë prej andej. Ndërkaq, pozita ndodhet mirë. Mirëpo, diferenca e votave kaq e madhe vështirë të jetë e pastër. Dibranët, përkundër legjendave ‘legjendare’ në atë zonë, se mund t’i bëjnë ballë çdo gjëje, armik e stërarmik, shiten.

Po, ata shiten. Kjo, për shkak të interesave personale. Një popull kaq i varfër sa ç’është në Dibër, shitet shumë kollaj. Por, nuk ishte vetëm shitja si persona të dibranëve, arsyeja e vetme e fitores të së majtës. Tjetër ishte se pushtetin qendror e ka PS dhe LSI, e se frika është se nëse Dibra ia jep votën opozitës, kjo zonë mund të mbetet e mjerë dhe e varfër, përgjithmonë, duke mos vënë dorë mbi të, askush. Mbi të gjitha, e rëndësishme është se janë legjenda e madhështi gojëdhënash popullore të gjitha, se dibranët nuk shiten.

Ata janë në mos më të varfërit e republikës. Varfëria në disa zona të krahinës arrin kulmin e vet. Mjerim e skamje si në Dibër, vështirë se gjendet në ndonjë rreth tjetër të Shqipërisë. Dibrani shitet, sepse varfëria ka qenë dhe është prezente në atë zonë. Varfëria ka qenë dhe mbetet faktor i shitjes së njerëzve, në mendim e në gjithçka.

Tiranë, 14 shtator 2016

 

 

Uliksi në Itali (Pjesa e dytë, Emigrimi në sytë e një djaloshi)


Ishte vapë e madhe. Gjinkallat zhukasnin nëpër fusha. Uliksi gjendej në një vend i cili i dukej sikur të jetë fundi i botës. Qetësi e madhe. Rreth e rrotull sera e fusha të mbjella me duhan. Gjithashtu edhe magazina e kapanone. Përpara Uliksit u shfaq një derë e hekurt. Kjo dukej se ishte e vjetër qysh para lindjes së Dante Aligherit dhe përpara Jezu Krishtit madje. Aty brenda Uliksi shikoi gjendjen e rëndë, apokaliptike. Ai pa dy rumunë që punonin duhanin në dy të drekës kur dielli të binte mu sipër kokës. Të dy ishin zhveshur nga mesi e lart dhe shfrynin ndërsa punonin në duhan. Si bëri pak më tutje, vuri re edhe një dhomë të vogël. Brenda në dhomë gjendeshin emigrantë të etnive të ndryshme. Aty kishte shqiptarë në të shumtë, por gjendeshin edhe dy rumunë. Në të kishte shtretër sikur në konvikte, të krijuar me mjete rrethanore dhe thjesht një televizor të vogël, i cili herë kishte sinjal dhe herë nuk kishte. Një hapësirë tepër e vogël ishte kjo që të mund të banonin dhe të jetonin aty kaq shumë njerëz. Aty Uliksi pa edhe rroba krejt të papastra të lëshuara në tokë. Ai vuri re se edhe punëtorët e duhanit aty ishin krejt të dobët dhe se iu kishin dalë kockat jashtë. Kurrë nuk kishte parë të tilla pamje. Ishte hera e parë  që shikoi të tilla skena që për syrin e tij ishin të tmerrshme. Uliksi vërejti se edhe emigrantët aty nuk shkonin kaq mirë me njëri-tjetrin. Rumunët e kishin ulur kaq shumë pazarin për të punuar në duhan saqë shqiptarët ishin irrituar fort me këtë fakt. Shqiptarët urrenin rumunët për shkak se këto të fundit e kishin ulur pazarin shumë, kurse rumunët “kokëkrisur” punonin me pagë më poshtë se normalen në duhan, në atë pikë vape, në atë zagushi të tmerrshme dhe rraskapitëse.

Puna e rëndë

Uliksi 14 vjeçar sapo kishte parë një skenë e cila nuk i pëlqeu aspak. Nga ana tjetër “trandja” që kishte marrë i shërbeu jo pak për tu burrëruar në mendje e në shpirt. Adoleshenca e papërfunduar siç duhej e tij kishte mbaruar dhe e vërejti se kjo rrugë ishte përplot pengesa e vështirësi. Ai pa sesi njeriu e shtyp njeriun apo sesa e vështirë është që ta fitosh paranë. Tashmë ra mbrëmja dhe Uliksi u nis për në Nola, në periferi të Napolit. Aty takoi babanë por edhe zuri mik një bashkëmoshatar. Edhe ky i fundit kishte ardhur tek babai i tij. Me bashkëmoshatarin Uliksi fliste sinqerisht për atë sesa e vështirë është jeta apo sesa e vështirë është të mësosh. Por se e biseduan se në një vend si Shqipëria, edhe po të mësosh, prapë e vështirë është të përparosh.

Kështu dy-tri ditë qëndruan thuajse së koti derisa baballarët i morën nëpër fusha që të shihnin sesi punohej në emigrim. Uliksi u çua në orën 05.00, kohë kjo e zakontë për emigrantët për tu zgjuar nga gjumi. U bënë katër persona tanimë, miq nga Shqipëria. Dy baballarët e dy djemtë e tyre do të punonin. Uliksi dhe shoku i tij u lutën që të punonin edhe ato, por baballarët nuk pranuan. Në të tillë mënyrë Uliksi pa një ditë pune të emigrantëve. Ai vërejti sesi tufat e emigrantëve që nga Afrika Qendrore, Afrika Veriore, nga Ballkani dhe më gjërë punonin për orë të tëra në fushë. Ai pa sesi punëtorët ngrinin duart që kur dielli lindte e derisa perëndonte. Pak pushonin. Kjo sepse ritmi i punës ishte i lartë dhe ishte koha e prodhimit të domateve. Ndërsa çudi e madhe ishte fakti se duke qenë se ishte muaji i Ramazanit, shumica e emigrantëve, ata të besimit islam edhe agjëronin. Sakrifica e tyre ishte e dyfishtë. Djersët iu shkonin çurg dhe as nuk pinin ujë.Uliksi pa se një ditë pune në tokë të huaj ishte e rëndë dhe vetëm e imagjinonte sesi mund të jetë vite të tëra pune. E kishte dashur fort Italinë dhe kishte menduar se ishte parajsë. Mirëpo ai perceptim që kishte patur për këtë vend i ishte shembur jo pak në tokë nga realiteti që po e shikonte me sytë e tij. Atë natë, pas pune, pa babain teksa shtrihej i lodhur sikur të ishte ndonjë i vdekur. Vetëm tani e kuptoi sesa me vështirësi ishte rritur ky baba dhe sesi e fitonte paranë. E pa babanë teksa u shtri plumb i rëndë sepse nesër sërish do të punonte. Kështu thuajse të ngjashme me këtë i shkuan Uliksit 30 deri në 40 ditë. Ai vërejti goxha errësirë. Në tren me babanë teksa ktheheshin për në Napoli, i ati i tregoi Uliksit qytetin historik. “Ja ku është Napoli. Kjo është qendra e qytetit historik që njihet nga e mbarë Europa dhe bota. Kudo të shkosh, edhe në Amerikë, nuk gjen më tepër zhvillim sesa kaq. Edhe ndërtesat kaq të larta janë dhe jo më tepër”, tha babai. Uliksi, si u kthye rroku mësimet dhe nuk e donte të ardhmen të atillë. Por se edhe me të mësuar, asgjë nuk ishte e sigurt nëse Uliksi kthehej apo jo në atë vend ose në vende si ky.

 

 

dionis_xhafa10