Kasapët


dionis_xhafa1.jpg

Dionis Xhafa

Kasapët presin mishra të rinj pa pushim, ata gjak shohin dhe pendesë nuk kanë,
për një moshë që këputet, ndahet dhe ardhmëria vritet pa reshtur.
se kasapët mbi shpinë nuk e provojnë të këputen, të vriten, të goditen,
ata pamëshirë godasin, deri në rrënjë fort dhe rëndë si çekan.

Por një ditë përtej oqeanit, në prerje të mishit aty këtu,
një sëpatë çohet deri në qiell, e madhe sa një ka, që vjen e regëtin,
mbi shpina të kasapëve mendje-çmendur, e sëpata godet, ata fort,
që dje prishën ardhmëri, sot si në karma goditen, e një ulërime dëgjohet deri në Antraktidë.

 

Advertisements

Parisi dhe kryeqytete


dionis_xhafa

Dionis Xhafa

 

Parisi u godit me grusht tinëz,

nga pjesa më e keqe e Sirisë,

përgjakur flamuri krenar, Eifeli dëmtuar rëndë,

nga pjesa më e keqe e Sirisë.

 

Vrasjet, të dënueshme janë sigurisht,

ata asesi nuk mund të përligjen,

po Parisi jo vetëm përgjaket, edhe përgjak,

kryeqytete të shteteve nën koloni, se sikur të mos ndodhte kjo,

Franca nuk do të goditej, nga pjesa më e keqe e Sirisë.

 

 

Poetët


dionis_xhafa

Dionis Xhafa

Dy poetë, njëri më mëndjemadh se tjetri, zihen e përleshen egërisht,
prapa Pallatit të Kultuës të shtetit pa ndonjë kulturë të madhe e të rrënuar ekonomikisht,
të dy recitojnë si bilbilë në pallate të sporteve, për logot e partive, në fushata, në fushqeta të tëra,
ata dy poetë, njëri më flakërues se tjetri, që shkëlqejnë në fytyrë kur marrin lëvdata e krenari, sa vetveten nuk përmbajnë.

Dy poetë, njëri më mendjemadh se tjetri, zihen e përleshen egërsisht,
prapa Pallatit të Kultuës të shtetit pa ndonjë kulturë të madhe e të rrënuar ekonomikisht,
në rrathët e cinizmit dhe urrejtjes mbyllur gjithësekush prej tyre, ata mendjengriturit, atdheun që behar e lavdi e bëjnë kur është varr,
ata, të lartësuarit e të lartësuar, ata mediokrit e mediokritetit.

D.Xh

Çfarë po bën Europa për Ballkanin Perëndimor?


dionis_xhafa

Dionis Xhafa, përkthyer nga http://www.ecfr.eu/article/commentary_what_europe_can_do_for_the_western_balkans_7238

Koha nuk pret aspak dhe duhet që BE të shkojë përtej “stabilitetit” dhe të mund të veprojë ndaj liderëve politikë nacionalistë etnikë kleptokratë

Ballkani nuk është kaq emocionues sa edhe dikur. Dhuna në shkallë të gjerë që e bëri rajonin një shqetësim kryesor të politikës europiane në vitet 1990, nuk është më një tipar i politikës ballkanike. Ky është progres, natyrisht. Por mungesa e dhunës nuk do të thotë mungesë e problemeve. Dobësia e vazhdueshme ekonomike, rritja e frustrimit publik, me udhëheqësit dhe tensionet etnike të përtërira kanë krijuar një përzierje të paqëndrueshme nën sipërfaqen e qetë. Ndërsa vëmendja e Europës ndaj këtyre çështjeve u lëkund, aktorët e jashtëm, më së shumti Rusia, por edhe Turqia dhe Kina, filluan të pohonin veten. Nëse Bashkimi Europian dëshiron të ruajë stabilitetin dhe ndikimin në oborrin e vet të trazuar, do të riangazhohet me Ballkanin.

Anëtarësimi në BE duhet të mbetet një pjesë e rëndësishme e angazhimit europian. Por duke pasur parasysh problemet akute në rajon dhe ritmin e ngadaltë të zgjerimit, BE duhet të marrë hapa të menjëhershëm dhe konkretë që mund të sjellin një ndryshim për publikun lokal dhe të ndryshojnë dinamikat negative në Ballkan. Kjo duhet të përfshijë rritje të investimeve të saj në ekonominë e rajonit, përmirësimin e ndihmës teknike të qeverive të Ballkanit, dhe më e rëndësishmja, mbajtjen e liderëve ballkanikë në standard më të larta politike.

Problemet në Ballkan

Paqja ka sjellë një rritje të moderuar dhe uljen e varfërisë në Ballkanin Perëndimor. Por korrupsioni dhe papunësia, sidomos papunësia e të rinjve që vijon nga 39 për qind në Malin e Zi në 54 për qind në Bosnjë dhe Herzegovinë, mbetet një plagë e vazhdueshme. Jo në mënyrë rastësore, pakënaqësia me politikën dhe politikat është gjithashtu në rritje. Janë 71 për qind e qytetarëve në rajon që nuk besojnë në paanshmërinë e sistemit të gjyqësorit. E gjitha kjo do të thotë se njerëzit kanë shpresa shumë të ulëta për të ardhmen e tyre. Dyzetë e tre për qind e shtetasve të Ballkanit Perëndimor së paku njëherë në jetë kanë konsideruar që të ikin diku tjetër. Përtej sfidave të ngjashme ekonomike, të gjashtë shtetet e Ballkanit Perëndimor ndajnë tensione etnike të ndezura, megjithëse se secili shtet ka specifikat e veta.

Shqipëria ka ndarje të thella politike në të cilat politikat dhe marrëdhëniet e klaneve ndërthuren në një rrjetë hakmarrëse dhe korrupsioni. Trafikimi i drogës dhe spastrimi i parave lulëzojnë në mjedisin shqiptar. Në vend që t’iu përgjigjet këtyre dështimeve të qeverisjes, Edi Rama, kryeministri shqiptar kohët e fundit e ka bërë më keq, duke rritur nacionalizmin, duke përmendur “Shqipërinë e Madhe” duke ushqyer spektrin e shovinizmit shqiptar në Maqedoninë fqinje”,

Bosnja dhe Herzegovina ende vuan nga stanjacioni dhe grindja 22 vjet pas përfundimit të luftës së saj civile. Ndarjet në Bosnjë dhe Herzegocvinë mes tri etnive që jetojnë në vend janë rritur në dhjetë vitet e fundit. Pak prej institucioneve shtetërore funksionojnë siç duhet (në mënyrë multi etnike). Për shembull, Banka Qendrore ka tri liderë konkurrues dhe ushtria ka gjasa të prishet sipas vijave etnike, në rast krize. Basti i BE-së, që  ndërtimi i institucioneve mund të krijojë një shtet multietnik, është nxitur nga politika etnike. Besnikëria etnike ka dalë të jetë më e fortë se çdo institucion i ndërtuar jashtë vendit.

Kosova po përpiqet të krijojë një qeverisje të mirë, ndërkohë që përballet me tensionet e ripërtërishme me Serbinë. Kryeministri i Kosovës dhe heroi i luftës Ramush Haradinaj, është gjykuar dy herë në Gjykatën e Krimeve të Luftës në Hagë madje Serbia e ka rritur kërcënimin ndaj kreut aktual të qeverisë së Prishtinës. Prishtina gjithashtu ka ndezur tensionet me Malin e Zi, gjatë përcaktimit të kufirit shtetëror mes tyre.

Në Maqedoni, një krizë e brendshme politike ka shkaktuar tensione ndëretnike, madje edhe dhunë. Përleshjet e vazhdueshme janë “normale”, kurse kriza e madhe vazhdon. Udhëheqësit, përfshirë këtu Nikola Gruevskin vazhdojnë të luajnë “kartën etnike” për përfitime politike, gjë e cila mund të nxisë përçarjen etnike dhe ndezjen e dhunës.

Mali i Zi  arriti të bashkohet me NATO-n dhe të shpëtojë nga një përpjekje e dukshme e grushtit të shtetit të përgatitur nga Rusia. Por shteti malazez është ende në fillimet e procesit për të hyrë në BE dhe ka nevojë për të reformuar financat e saj publike.

Së fundmi, zyrtarët e Serbisë janë po kaq të prirur për të nxitur konfliktet rajonale. Ministri i Jashtëm serb Ivica Daçiç kohët e fundit ka vënë në dukje se shteti serb kurrë nuk do ta njohë Maqedoninë me emrin e saj aktual. Vërejtje të tjera serbe ka edhe në lidhje me koalicionin e kryeministrit aktual maqedonas Zoran Zaev me partitë politike shqiptare, duke thënë se ka një nxitje drejt asaj që quhet “Shqipëri e Madhe”, projekt shovinizëm i shqiptarëve në rajon.

 

Kulturë aleksandrine


dionis_xhafaDionis Xhafa

 Një mbret në pushtet, në karrigë të tijën, shtyp buton, për t’u bërë fill e mbret,

madhështinë e ëndërron, se kjo është kulturë e lartë aleksandrine.

Poshtë zhyten skllevërit, rropatur përditë në punë të zeza, që në mosdurim, shembin kulturë “të lartë” edhe veten bashkë me të, për të “hapur” një botë të re, në vendin e baltës tashmë ka bar e lule, hare.

 

 

 

Drama e bixhozit dhe degradimi i një vendi


dionis_xhafa.jpg
Dionis Xhafa
 
Në një pasdite, fillim vjeshte ishte, isha ulur në “ballkonin” e një bastoreje, ku shërbehet kafe dhe kisha bërë porosinë. Dhe aty po mendoja rreth bixhozit, fakti sesa prezent është ai në jetën e shqiptarëve dhe sesi përthithet kaq lehtë nga ana e një popullate e cila përjeton për çdo ditë varfërinë e se mënyrë të vetme të jetesës shikon vetëm bixhozin, shpëtimin për njerëzit e shumtë të këtij vendi, të cilët mendojnë se paraja mund të vijë nga qielli dhe se mund të mbajnë deri familjet me paratë që potencialisht mund të marrin te ai që ka pronësinë e bizneseve të tilla. Le të kuptohemi, bixhozin e luajnë edhe sheikët, edhe të pasurit, të cilët kanë vërtetë pasuri dhe çështja ndryshon te ta dhe ndryshon në vendin tonë. Gjë e mirë nuk është në asnjërën pjesë, por ata luajnë për qejf, si të thuash e bëjnë për argëtim, e nuk luajnë për bukën e gojës së fëmijëve, sikundër bëhet me popullin shqiptar, që endet nëpër rrugët e |Tiranës dhe të Shqipërisë e se shpëtimin e gjen te lotaritë e te kazinotë. Në fakt, nëpër lotari dhe nëpër kazino, të rinjtë sidomos, por edhe mosha të tjera i dërgon edhe halli. Duke mos pasur asnjë lloj mundësie tjetër të punësimit, duke e pasur të pamundur të kenë një punë normale, shqiptarët zhyten brenda një bote që kujton se e ke nën dorë, por se në fakt të ka ty shumë në dorë. Shoqëria shqiptare ka degraduar edhe për shkak të këtij fenomeni dhe të tjerë të ngjashëm. Varfëria bën që shqiptarët të shkojnë në këtë lloj rruge qorre, që ecën dhe nuk dihet se në çfarë vendi përfundon. Qeveria e vendit në vend se të punojë, duke bërë fusha sporti për të rinjtë, për moshat e reja sidomos se aty nis e ardhmja e futbollit të kombit, hapen bastore pa fund, në çdo pesë lokale i ke bastore dhe se kjo është lemeri, të vësh duart në kokë. Kam parë me sytë e mi, në një rrugë te Zogu i Zi janë tre bastore që janë thuajse rresht. E tmerrshme. Kaq shumë njerëz që luajnë në to dhe kaq shumë persona të depresionuar ka kjo shoqëri, që po degradohet për shkak të politikave. Teksa po mendoja për këto, pranë meje vjen një burrë në moshë të mesme dhe zhvilloj një bisedë me të. Burri më tregoi sesi kishte pasur shumë shokë të cilët kishin pasur edhe pozita dhe se ishin rrënuar tërësisht nga bixhozi. “Po bixhozi është shpërndarë në të gjithë Shqipërinë si një sëmundje. Për shembull bastoret janë si kërpudha pas shiut dhe se këtë gjë e dimë shumë mirë ne. Kjo ndodh edhe për shkak se askush nuk punon këtu për një fushë sporti, diçka me vlerë, por ku të të zhvasin. Por edhe më rëndë është bixhozi me kazino. Në Shqipëri është tmerr i madh dhe arsyen ta them unë. Këtu shumë marrin ata që kanë kazinotë dhe pak lojtarët. Këtu përqindja e fitimit të mundshëm për lojtarin është shumë e vogël në krahasim me vende të tilla si Mali i Zi apo Kroacia. Unë jam viktimë i kësaj loje. Bashkë me djalin e luanim fuqishëm dhe kemi lënë aty para sa të humbasësh toruan. E lamë më në fund, pasi është si sëmundje. Unë jam mirë dhe bëj një jetë relativisht të rregullt tani, se u largova. Shokët e mi, ca kanë kryer edhe vetëvrasje se linin shumë para në lotari, kurse ca ishin të zhytur deri në fyt me borxhe. Situata ka qenë, mbetet dhe do të vazhdojë të jetë e rëndë”, tha burri dhe për një hop po mendohesha thellë.

Drama e bixhozit dhe degradimi i një vendi


Dionis Xhafa

Në një pasdite, fillim vjeshte ishte, isha ulur në “ballkonin” e një bastoreje, ku shërbehet kafe dhe kisha bërë porosinë. Dhe aty po mendoja rreth bixhozit, fakti sesa prezent është ai në jetën e shqiptarëve dhe sesi përthithet kaq lehtë nga ana e një popullate e cila përjeton për çdo ditë varfërinë e se mënyrë të vetme të jetesës shikon vetëm bixhozin, shpëtimin për njerëzit e shumtë të këtij vendi, të cilët mendojnë se paraja mund të vijë nga qielli dhe se mund të mbajnë deri familjet me paratë që potencialisht mund të marrin te ai që ka pronësinë e bizneseve të tilla. Le të kuptohemi, bixhozin e luajnë edhe sheikët, edhe të pasurit, të cilët kanë vërtetë pasuri dhe çështja ndryshon te ta dhe ndryshon në vendin tonë. Gjë e mirë nuk është në asnjërën pjesë, por ata luajnë për qejf, si të thuash e bëjnë për argëtim, e nuk luajnë për bukën e gojës së fëmijëve, sikundër bëhet me popullin shqiptar, që endet nëpër rrugët e |Tiranës dhe të Shqipërisë e se shpëtimin e gjen te lotaritë e te kazinotë. Në fakt, nëpër lotari dhe nëpër kazino, të rinjtë sidomos, por edhe mosha të tjera i dërgon edhe halli. Duke mos pasur asnjë lloj mundësie tjetër të punësimit, duke e pasur të pamundur të kenë një punë normale, shqiptarët zhyten brenda një bote që kujton se e ke nën dorë, por se në fakt të ka ty shumë në dorë. Shoqëria shqiptare ka degraduar edhe për shkak të këtij fenomeni dhe të tjerë të ngjashëm. Varfëria bën që shqiptarët të shkojnë në këtë lloj rruge qorre, që ecën dhe nuk dihet se në çfarë vendi përfundon. Qeveria e vendit në vend se të punojë, duke bërë fusha sporti për të rinjtë, për moshat e reja sidomos se aty nis e ardhmja e futbollit të kombit, hapen bastore pa fund, në çdo pesë lokale i ke bastore dhe se kjo është lemeri, të vësh duart në kokë. Kam parë me sytë e mi, në një rrugë te Zogu i Zi janë tre bastore që janë thuajse rresht. E tmerrshme. Kaq shumë njerëz që luajnë në to dhe kaq shumë persona të depresionuar ka kjo shoqëri, që po degradohet për shkak të politikave. Teksa po mendoja për këto, pranë meje vjen një burrë në moshë të mesme dhe zhvilloj një bisedë me të. Burri më tregoi sesi kishte pasur shumë shokë të cilët kishin pasur edhe pozita dhe se ishin rrënuar tërësisht nga bixhozi. “Po bixhozi është shpërndarë në të gjithë Shqipërinë si një sëmundje. Për shembull bastoret janë si kërpudha pas shiut dhe se këtë gjë e dimë shumë mirë ne. Kjo ndodh edhe për shkak se askush nuk punon këtu për një fushë sporti, diçka me vlerë, por ku të të zhvasin. Por edhe më rëndë është bixhozi me kazino. Në Shqipëri është tmerr i madh dhe arsyen ta them unë. Këtu shumë marrin ata që kanë kazinotë dhe pak lojtarët. Këtu përqindja e fitimit të mundshëm për lojtarin është shumë e vogël në krahasim me vende të tilla si Mali i Zi apo Kroacia. Unë jam viktimë i kësaj loje. Bashkë me djalin e luanim fuqishëm dhe kemi lënë aty para sa të humbasësh toruan. E lamë më në fund, pasi është si sëmundje. Unë jam mirë dhe bëj një jetë relativisht të rregullt tani, se u largova. Shokët e mi, ca kanë kryer edhe vetëvrasje se linin shumë para në lotari, kurse ca ishin të zhytur deri në fyt me borxhe. Situata ka qenë, mbetet dhe do të vazhdojë të jetë e rëndë”, tha burri dhe për një hop po mendohesha thellë.